Saung Sunda: Carita di Balik Awian jeung Daun Kalapa

Di hiji lembur nu héjo royo, nyumput di antara tegalan sawah nu ngémploh jeung pasir nu pageuh ngarangkul, nangtung hiji saung Sunda. Lain saukur wangunan, tapi jadi saksi bisu lalampahan hirup, kanyaah, jeung tradisi nu ngancik pageuh dina haté masarakat.

Saung éta téh milik Aki Ujang, saurang kokolot lembur nu kasohor wijaksana jeung pinuh ku kearifan. Umurna geus kolot, tapi sumangetna mah teu kendat-kendat. Unggal isuk, manéhna sok ngabagéakeun panonpoé ku imut, diuk dina golodog saung bari ngopi hideung jeung ngarasakeun angin nu ngahiliwir.

Saung Aki Ujang téh lain saung méwah. Bilikna dijieun tina anyaman awi nu geus mimiti buruk, hateupna tina daun kalapa nu geus karolot, jeung lantaina tina taneuh nu dipadetan. Tapi, di balik kasederhanaanana, nyimpen sajuta carita nu teu ternilai hargana.

Baheula, saung éta diwangun ku aki buyut Aki Ujang minangka tempat reureuh sanggeus sapoé jeput digawé di sawah. Beuki lila, saung éta jadi puseur kagiatan kulawarga. Di dinya maranéhna ngumpul, ngawangkong, babagi suka jeung duka, sarta ngarencanakeun mangsa nu bakal datang.

Aki Ujang masih inget kénéh, basa keur leutik manéhna mindeng ulin di sabudeureun saung jeung babaturanana. Maranéhna lalumpatan di antara tatangkalan, nyumput di balik rungkun nu rimbun, jeung seuri ngagakgak tanpa beban. Saung éta jadi saksi bisu mangsa leutikna nu pinuh ku kabagjaan.

Tapi, kabagjaan éta téh teu langgeng salawasna. Waktu Aki Ujang rumaja, manéhna kudu ngumbara ka kota pikeun néangan kipayah. Manéhna ninggalkeun saung nu pinuh ku kenangan, papisah jeung kulawarga jeung babaturanana.

Di kota, Aki Ujang digawé sosoranganan pikeun nyukupan pangabutuh hirupna. Manéhna jadi buruh bangunan, kuli panggul, jeung rupa-rupa pagawéan kasar séjénna. Hirup di kota téh hésé jeung pinuh ku persaingan. Tapi, Aki Ujang teu pernah nyerah. Manéhna sok inget kana amanat akina, "Sing jadi jelema nu jujur jeung tanggung jawab, di mana waé anjeun ayana."

Sanggeus mangtaun-taun ngumbara, Aki Ujang ahirna mutuskeun pikeun balik deui ka lembur. Manéhna sono kana suasana padésaan nu tenang jeung damai, sono ka kulawarga jeung babaturanana, jeung sono ka saung Sunda nu sok ngantosan manéhna.

Sanggeus nepi ka lembur, Aki Ujang ngarasa haténa ngageter. Manéhna nempo saungna masih nangtung kokoh, sanajan geus katémbong kolot jeung reyot. Manéhna gancang meresihan saung éta, ngabenerkeun bilik jeung hateupna nu ruksak, sarta nata deui parabotanna.

Ti saprak harita, Aki Ujang mimiti deui ngahirupkeun saung Sundana. Manéhna mindeng ngondang barudak lembur pikeun datang jeung diajar ngeunaan tradisi Sunda. Manéhna ngajarkeun maranéhna cara nyieun wayang golék, maén gamelan, ngibing jaipongan, jeung rupa-rupa kasenian Sunda séjénna.

Aki Ujang hayang ngamumulé tradisi Sunda sangkan teu punah ditelan jaman. Manéhna percaya yén tradisi téh idéntitas hiji bangsa, jeung lamun idéntitas éta leungit, mangka bangsa éta bakal leungiteun jati dirina.

Salian ti éta, Aki Ujang ogé mindeng nampa tamu ti rupa-rupa daérah, malah ti mancanagara. Maranéhna datang pikeun diajar ngeunaan budaya Sunda, ngarasakeun karamah tamahan masarakat lembur, jeung ngarasakeun kaéndahan alam nu masih asri.

Aki Ujang sok ngabagéakeun tamuna ku ramah jeung kabuka. Manéhna nyaritakeun ngeunaan sajarah saung Sundana, ngeunaan tradisi Sunda nu beunghar jeung rupa-rupa, sarta ngeunaan filosofi hirup masarakat Sunda nu basajan jeung someah.

Para tamu éta ngarasa kataji ku karamah tamahan Aki Ujang jeung kaéndahan budaya Sunda. Maranéhna mawa balik carita ngeunaan saung Sunda nu unik jeung inspiratif, ngeunaan masarakat Sunda nu ramah jeung someah, sarta ngeunaan alam Sunda nu éndah jeung matak pikabitaeun.

Ayeuna, saung Sunda Aki Ujang jadi beuki kasohor. Loba jelema nu datang pikeun nempo jeung ngarasakeun sorangan kaajaiban saung éta. Saung éta lain saukur wangunan, tapi jadi simbol tina kahirupan nu basajan, damai, jeung pinuh ku kearifan.

Aki Ujang ngarasa bagja jeung reueus lantaran saung Sundana geus jadi inspirasi pikeun loba jelema. Manéhna miharep sangkan saung éta terus nangtung kokoh, jadi saksi bisu lalampahan hirup, kanyaah, jeung tradisi nu ngancik pageuh dina haté masarakat Sunda.

Dina hiji surup panonpoé, Aki Ujang diuk dina golodog saungna bari neuteup panonpoé nu mimiti surup. Manéhna imut, ngarasa sukur kana sagala nu geus dipaparinkeun ku Gusti ka manéhna. Manéhna nyaho yén hirup ieu téh anugerah nu kudu disyukuran, jeung saung Sunda téh bagian tina anugerah éta.

Ku haté nu tenang jeung damai, Aki Ujang peureum jeung ngaluarkeun napas pamungkasna. Manéhna indit ninggalkeun dunya ieu ku imut dina biwirna, ninggalkeun saung Sunda nu bakal terus diinget salalawasna.

Saung Sunda éta tetep nangtung kokoh, jadi saksi bisu lalampahan hirup, kanyaah, jeung tradisi nu ngancik pageuh dina haté masarakat Sunda. Saung éta bakal terus jadi inspirasi pikeun generasi ngora, ngingetan maranéhna kana pentingna ngajaga jeung ngamumulé budaya bangsa.