kasatiaan jeung panghianatan
Di hiji lembur aya dua sobat, Darma jeung Jaka. Ti leutik maranéhna sok babarengan jeung boga cita-cita hayang mangpaat pikeun masarakat. Darma jujur jeung satia, sedengkeun Jaka licik. Nalika aya lomba inovasi patani, maranéhna nyieun alat ngatur cai babarengan. Tapi waktu lomba, Jaka ngaku yén éta hasilna sorangan, nepi ka meunang hadiah jeung kasohor. Darma sedih tapi teu balas dendam, anjeunna neruskeun panalungtikan sorangan. Sababaraha taun ti harita, alat Darma jadi leuwih alus jeung ngabantu patani. Rahasia Jaka kabongkar, anjeunna jadi isin. Darma ngahampura sarta nyebut yén kasatiaan jeung kajujuran bakal meunang panghargaan sajati sanajan kungsi dihianatan.
Muhammad zidny imawan 
Di hiji lembur, aya dua sobat ngora ngaranna Darma jeung Jaka. Ti leutik maranéhna geus babarengan: sakola babarengan, ulin babarengan, malah cita-citana ogé sarua — hayang jadi jalma anu bisa ngamangpaatkeun élmu pikeun masarakat.
Darma téh kasohor ku sipatna satia jeung jujur, sedengkeun Jaka rada licik, ngan anjeunna pinter nyumputkeun niatna.
Sakali mangsa, di lembur aya lomba inovasi pikeun ngaronjatkeun kahirupan patani. Darma jeung Jaka nyieun gagasan babarengan: alat basajan pikeun ngatur cai ka sawah. Maranéhna digawé peuting-peuting, teu karasa capé sabab niatna pikeun batur.
Tapi, nalika poé lomba, Jaka datang nyalira bari mawa hasil karyana babarengan. Anjeunna ngaku yén éta alat téh hasil pamikiranana sorangan. Para juri kagét jeung muji, tuluy Jaka meunang hadiah gedé sarta jadi kasohor.
Darma ngan bisa ningali ti kajauhan, haténa parih. Anjeunna ngarasa dihianatan ku sobat anu geus dipercaya ti leutik.
Nalika warga lembur ménta katerangan, Jaka henteu ngaku, malah ngahinakeun Darma:
“Lamun bener éta hasil babarengan, buktikeun ku dirina sorangan!”
Darma ngagerem haté, tapi anjeunna henteu balas ku cara licik. Anjeunna neruskeun panalungtikanana sorangan bari terus diajar leuwih jero.
Sababaraha taun saterusna, alat anu dikembangkeun ku Darma jadi leuwih sampurna, sarta lembur meunang mangpaatna. Para patani jadi leuwih makmur, sawahna henteu kakurangan cai.
Ngadéngé éta, Jaka ngarasa isin. Kasohoranana gancang sirna, sabab kabuka yén anjeunna kungsi ngarebut hak sobatna.
Darma henteu dendam. Anjeunna ngan nyarios bari tenang:
“Kasatiaan mah henteu kudu dibales ku kasatiaan. Kadang kudu diuji ku panghianatan. Nu penting urang tetep jujur jeung satia kana kahadéan.”
Ti harita, Darma jadi conto pikeun warga lembur yén kasatiaan jeung kajujuran bakal meunang pangajén anu sajati, sanajan kudu ngalangkungan luka panghianatan.
